15 jaar Woongroep De Vijverhof

Opdracht actief binnengehaald

ERMELO – Zaterdag 14 mei vieren de bewoners van de woongroep voor senioren De Vijverhof dat ‘hun’ gebouw al weer vijftien jaar bestaat. Het concept was in die tijd revolutionair en bijzonder is het nog altijd. Vandaag laten we de architect Martin Slager aan het woord. Morgen de voorzitter van de bewonersvereniging Hans Kamstra.

Architect Martin Slager uit Ermelo kreeg de opdracht van woningstichting De Groene Zoom, zoals Uwoon toen nog heette. ,,Ik heb de opdracht gekregen omdat ik in de wandelgangen hierover gehoord had. Er was net een nieuwe directeur aangesteld (André van ’t Hoff, red) en ik heb gevraagd om kennis te komen maken. Toen heb ik daarbij meteen maar gevraagd om het ontwerp te mogen maken,’’ vertelt Slager. ,,En gelukkig werd me dat gegund. We hebben het ontwikkeld mét de toekomstige bewoners. Maar dat heeft wel veel en intensief overleg met zich meegebracht.’’ Slager kan nog enthousiast zijn over ‘zijn’ project ondanks dat de buurt in eeste instantie helemaal niet blij was met zo’n kolossaal gebouw. ,,Daarom is het eerste ontwerp wel enigszins aangepast. De schuine zijden hebben we gedaan om het minder massief te laten lijken, bijvoorbeeld. Na de aanpassingen waren de omwonenden wel akkoord en kon er worden gebouwd. Wel lastig allemaal, maar uiteindelijk was het toch een project om nooit te vergeten.’’ Vijftien jaar geleden speelde bij de gemeente en de woningstichting de gedachte om groepswonen voor ouderen mogelijk te maken. ,,Groepswonen is een speciale manier van wonen waar iedereen zelfstandig in een eigen huis woont, maar dan wel gezamenlijk in hetzelfde complex.’’ Op die manier wordt een woongemeenschap gevormd. Groepswonen zit tussen individueel wonen en gemeenschappelijk wonen in.

Filosofie

Voor Slager is deze manier van wonen zeker niet achterhaalt. ,,Ook in deze tijd met aandacht voor het in eigen kracht staan en waar mogelijk met hulp van mensen uit je directe omgeving zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen, is deze woonvorm nog actueel. Het project kreeg de naam ‘Groepswonen van ouderen’ en niet ‘voor ouderen’ omdat samen de bewoners van begin af aan bij het proces zijn betrokken. Normaal gesproken bouwt een woningstichting woningen voordat een huurder bekend is, maar nu kregen de bewoners inspraak voordat de eerste strepen op papier stonden.’’ Er werd gezocht naar een locatie om 26 huurwoningen te kunnen bouwen in 2 bouwlagen. Deze werd gevonden aan de Kanoweg, waar de leegstaande school, De Paddenstoel, eerst moest worden gesloopt. ,,Deze plek had het voordeel dat De Baanveger in de directe omgeving stond en dat van deze voorzieningen gebruik kon worden gemaakt,’’ legt de architect uit. ,,Naast de gedachte van het groepswonen, speelde ook tegelijk het idee om een energie-zuinig gebouw te maken waardoor ook de vaste lasten voor de huurders laag konden blijven.’’

Bewoners

Er hadden zich in eerste instantie zo’n tweehonderd belangstellenden gemeld bij de woningstichting. Slager: ,,Er was er een bewonersgroep gevormd die belangstelling had voor het project. Met deze groep werden de plannen steeds besproken en zijn er verschillende varianten de revue gepasseerd wat de indeling van de woningen betreft. Energie-zuinigheid werd gevonden in de basis van het ontwerp: een gebouw in 2 volumes naast elkaar met daartussen een overdekte ruimte: het atrium. Het atrium is in feite een overdekte buitenruimte, zonder verwarming. Deze ruimte biedt bovendien ook veiligheid omdat de toegang tot het gebouw controleerbaar is. Het atrium is een buffer tussen buiten en binnen in de winter, waardoor de binnengevels minder afkoelen. In de zomer werkt het als een ‘kas’ en worden automatisch ramen in het atrium geopend om de temperatuur niet te hoog te laten oplopen.’’ Maar ook het sociale aspect komt tot uiting in het atrium. Immers, de ruimte werkt ook als ontmoetingsruimte en de binnentuin wordt gezamenlijk onderhouden. ,,In de woningen zelf zijn voor die tijd moderne technieken toegepast als een kleine warmtepomp per woning en CO2 gestuurde ventilatie: als de lucht in de woning te veel CO2 bevat gaan de roosters automatisch open. Deze technieken bestaan heden ten dage nog steeds maar zijn verder technisch ontwikkeld en meer betaalbaar geworden dan toen.’’ Bij de materiaalkeuze voor het gebouw is rekening gehouden met producten en grondstoffen die het milieu zo weinig mogelijk belasten. Zo zijn er o.a. grind- en zandvervangers toegepast in het beton door gerecycled materiaal.