Kwart van musea dreigt failliet te gaan

'Als culturele instelling moet je nu sociale keuzes maken'

ERMELO/ REGIO - Veel musea komen, door sluiting vanwege het coronavirus in financiële problemen. Eén op de vijf musea betwijfelt of ze salarissen na eind april kunnen doorbetalen. Musea hebben vaak weinig reserves, ondanks een sterke stijging van de eigen inkomsten naar gemiddeld 50 procent van de totale begroting. De huidige maatregelen zijn niet voldoende omdat subsidies in deze regeling tot de omzet worden gerekend. Ook hebben veel musea, waaronder museum Het Pakhuis in Ermelo, de piek in bezoekers in het voorjaar.

Het Pakhuis sloot vier weken geleden de deuren, precies het moment waarop ruim 1500 scholieren ingepland stonden voor een museumbezoek in het kader van 75 jaar bevrijding. Er stonden in dat kader juist deze maand tal van activiteiten op de agenda en zou het museum veel bezoekers trekken. Toch is museumdirecteur Germa Greving hoopvol. ,,Natuurlijk moet Museum Het Pakhuis ook inkomsten missen nu de deuren gesloten zijn. De bezoekersaantallen van 2020 zullen zeker zeer teleurstellend zijn.” Greving stelt echter dat het juist in deze moeilijke tijd het belangrijk is om als culturele instelling sociale keuzes te maken. ,,Mensen die als zzp'er of op projectbasis op de loonlijst staan, blijven doorbetalen en ook de schoonmaak continueren. Voor hen zijn deze inkomsten eveneens belangrijk. Zo komen we met elkaar deze crisis door.” De museumdirecteur ziet ook in coronatijd mooie dingen ontstaan. ,,Doordat ineens agenda’s leeg waren, kregen we ruimte om andere samenwerkingen aan te gaan. Zo kwam HD-Rent op ons pad en konden we een prachtige documentaire maken.” Hierover vertelt ze binnenkort meer.

Huren opschorten

Directeur Mirjam Moll van de Museumvereniging legde donderdag uit waarom zoveel musea er financieel slecht voor staan. Volgens haar heeft dit alles te maken met de bezuinigingen van de afgelopen jaren. Musea moesten veel meer inkomsten genereren uit bijvoorbeeld verhuur van zalen en verkoop uit de museumwinkel. Die inkomsten vallen nu, naast entreegelden, compleet weg. Vooral gemeentelijke musea hebben het moeilijk. Moll: ,,Ondanks de groeiende bezoekersaantallen en meer eigen inkomsten.” Volgens de directeur van de Museumvereniging daalde de gemeentelijke subsidie in 2018 tot het laagte niveau in dit decennium. Zij roept gemeenten dan ook op om de huren van musea niet op te schorten, maar kwijt te schelden. ,,En niet voor drie maanden, maar voor een half jaar. Niet alleen bij de rijksmusea, maar bij alle musea.” Ze wil daarbij de nadruk leggen op het feit dat die huur vaak gebaseerd zijn op het rondpompen van geld. Een museum krijgt subsidie, maar betaalt dat vervolgens deels terug aan huur. En terwijl de subsidies omlaag zijn gegaan, zijn veel van die huren juist gestegen.

Spannend

Voor de museumdirecteuren is het ook spannend hoe het vervolg gaat zijn na 28 april. Als er al wat opengesteld gaat worden, moet er van alles aangepast worden aan de anderhalvemeter-samenleving. En de vraag is of mensen ook meteen weer naar het museum gaan. ,,Mochten scholen na de meivakantie weer open gaan, dan staan de leerkrachten niet als eerste bij het museum,” vult Greving aan. ,,Zoals ik het zie is dit een verloren schooljaar.” Ook is het nog een grote vraag hoe snel het toerisme op gang zal komen. En dat is ook een grote doelgroep van het Ermelose museum.