Jonge predikant uit Amsterdam in Ermelo bevestigd

'Christen zijn is belangrijker dan het etiketje dominee'

ERMELO – Hij oogt jong en modern met een trendy T-shirt onder een nonchalant colbertje. Sjaak Teuwissen (41) is op 30 maart in zijn ambt van predikant van de gereformeerde kerk in Ermelo bevestigd. Een heel ritueel, want hij werd op die dag én dominee én gekoppeld aan de gemeente.

Op zijn 28e begon Teuwissen zijn deeltijdstudie klassieke talen Latijn en Grieks. Daarna volgde zijn bachelor en master theologie aan de Universiteit van Utrecht. ,,Dan ben je theoloog maar dan volgt nog de kerkelijke opleiding van drie jaar. Uiteindelijk heb ik er 12 jaar overgedaan.'' Aanvankelijk was hij – naar eigen zeggen – met veel plezier jeugdwerkadviseur in Amsterdam. ,,Ik wilde echter niet als jeugdwerkadviseur mijn pensioen halen, dat is niet inspirerend voor jongeren. Daarnaast miste ik theologische achtergrond en wilde ik me graag verdiepen.''

Christen

Allereerst wil hij Christen zijn. ,,Dat vind ik belangrijker dan het etiketje dominee'', aldus Teuwissen. De overstap van een grote stad als Amsterdam naar Ermelo is groot. ,,Waar ik echt aan moet wennen is dat de kerken hier – in tegenstelling tot in Amsterdam waar veel kerkelijke genootschappen met elkaar samenwerken – nog erg gescheiden optrekken. Dat is jammer, want wanneer de twee kerkgemeenten op plaatselijk niveau de handen ineen zouden slaan, zouden zij van grotere betekenis kunnen zijn voor de maatschappij. Wel is er een diaconaal platform dat gezamenlijk actief is en dat in stilte veel goed werk verricht. Zo biedt de lokale diaconie onder meer hulp aan mensen die het financieel moeilijk hebben door langdurige werkloosheid, maar ook verzorgt zij cursussen en bezoekt zij eenzame ouderen.'' Graag zou Teuwissen zien dat de kerk veel meer naar buiten treedt. ,,De kerk is er ten diepste voor haar niet-leden en als het goed is, is de kerk dan ook naar buiten gericht. We moeten gevoed worden door de gemeenschap en niet een eigen clubje zijn dat na de dienst blij aan de koffie gaat.''

Project X

Om zijn doel te verwezenlijken wil Teuwissen ook vernieuwend en daardoor aansprekend zijn in zijn preken. ,,Het gaat natuurlijk niet om mij, we hoeven geen Sjaak-kerk te worden die alles wil veranderen, maar ik zou mensen wel graag willen laten nadenken en wil abstracte Bijbelse onderwerpen graag vertalen naar de hedendaagse wereld en deze koppelen aan een vraag als : 'Wat heeft de Bijbeltekst ons vandaag te zeggen?' Je kunt gruwelijke of metaforische verhalen uit de Bijbel zien als uiting van God maar voor de hedendaagse mens zijn die moeilijk te plaatsen. Komende zondag (1 juni) wil ik de kerkdienst in de Immanuëlkerk graag inleiden met een trailer van Project X, de film waarin een paar jongeren een verjaardagsfeest vieren dat gierend uit de klauw loopt. Vader en moeder zijn niet thuis, er komen honderden jongeren, de auto wordt gesloopt, evenals het zwembad en het huis brandt af. Een populaire film met een onderlaag want voor een avondje feest worden de jongeren opgezadeld met levenslange schulden. Het feestje in Haren in 2012, zou ook zo'n project X feestje worden. Ik gebruik de trailer van youtube om het thema 'Alleen thuis' – Jezus is ten hemel gevaren, en laat de discipelen, maar daarmee ook de mensheid alleen achter in het huis dat we aarde noemen – te illustreren. Jezus liet zijn discipelen verweesd achter, de zondag tussen hemelvaart en Pinksteren heet daarom niet voor niets wezenzondag.''

Feedback

De nieuwe predikant van de Maranatha- en de Immanuëlkerk wil graag feedback horen van de mensen, met name ook van buiten de kerk. ,,Ik eindig mijn dienst dan ook met de vraag of mensen die vragen hebben of dingen hebben gemist, zij mij willen mailen of bellen. Die feedback is waardevol, daar kan ik wat mee.'' Daarnaast wil Teuwissen de kerk meer naar buiten brengen door middel van diensten in de openlucht. Ook ziet hij diensten weggelegd waar mensen van te voren met elkaar gaan eten aan lange tafels. ,,De Bijbel zit vol met eetverhalen. Samen eten verbindt, verbroedert: 'met wie je eet, sla je niet voor zijn bek'.'' Dat is ook ten diepste zijn doelstelling, de kerk naar de mensen buiten brengen. ,,Het gaat om dynamiek en communicatie. Mensen kunnen ons op nieuwe ideeën brengen zodat de kerk zich kan verbeteren. We moeten elkaar een spiegel durven voorhouden en dat zal best wel eens op weerstand stuiten, dat is inherent aan verandering. We moeten het goede doen en als dat betekent dat de kerk het anders moet doen, dan moet dat.'' Hij heeft wel meer inspirerende ideetjes. ,,In Amsterdam kenden we de 'preek van de leek' door bekende mensen, zoals Van der Laan, Cohen, Dijsselbloem en andere coryfeeën. Dat zou ook hier mogelijk zijn. We moeten met elkaar samenwerken en mensen zoeken die de kerk ook wat te vertellen hebben. Tijdens de 'preek van de leek' diensten liep de Singelkerk vol. Vier jaar lang hebben we die preken in een serie van 5 per jaar gehouden. Ze waren soms heel verrassend. Met al die toeristen die Ermelo heeft moeten we toch iets kunnen doen.

Ontkerkelijking

Met Teuwissen praten is verfrissend, verrassend en spannend. Als vanzelf komen wereldproblemen ter sprake: de immense verspilling, de achteloze manier waarop mensen met de aarde omgaan, de ontkerkelijking in Nederland, de emo-cultuur en consumentisme, om er maar een paar te noemen. ,,We zijn een homo consumens geworden, die weet wat hij wil en wat hij niet wil en wanneer hij het wel of niet wil. We kiezen onze kloostermomentjes en de dominee die we willen. We hebben zo onze eigen behoeftes.'' Filosoferend : ,, Misschien is dat wel de oorzaak van de ontkerkelijking in Nederland. Dat het ons te goed gaat. Toch zitten we ook allemaal met onze vragen in het leven en het is de taak van de predikant om, net als een cultureel antropoloog, mee te leven met de mensen, hun gebruiken en rituelen te leren kennen. Ik luister en kijk en ben ook zoekend naar wat mensen nodig hebben van de kerk. God laat in de Bijbel ook zijn zoektocht zien. Zo heb ik ook mensen nodig om mij op koers te houden. Dat kan ik niet in mijn eentje.'' Dat mensen het zo moeilijk hebben om met elkaar het goede te doen, heeft volgens Teuwissen te maken met het korte termijn denken. ,,We nemen niet genoegen met genoeg maar willen altijd meer en we leren dit gedrag maar niet af. We zijn net kikkers in een pan water die je langzaam opwarmt. Dan blijven ze zitten en worden ze gekookt. Of die aap die je kunt vangen door een banaan in een fles te doen. Liever dan de banaan los te laten laat hij zich vangen. En ja, je zou kunnen zeggen dat de predikant het mensen zou moeten leren anders en beter te doen, maar dat is niet eenvoudig. Eigenlijk is hij net als de cabaretier of de politicus die mensen de spiegel voorhoudt en tegelijkertijd is hij ook zelf mens.''

Sjaak Teuwissen is bereikbaar per mail Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of telefonisch 0341 - 268124.