Archeologen hopen op nieuwe inzichten

ERMELO – Het lijkt een bos als alle anderen, maar schijn bedriegt. In Leuvenum liggen de resten van een Romeins legerkamp, ooit opgezet voor tijdelijke militaire operaties. Begin september keerde een team van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en de Universiteit Leiden terug naar dit unieke kamp met moderne technieken nieuwe geheimen te ontsluiten.

Archeologen groeven een sleuf door de oude wal en gracht om bodemmonsters te verzamelen. Ook werd een Romeinse broodoven onderzocht en legden kleine proefputten de impact van bosaanplant bloot. Studenten van de Universiteit Leiden en Saxion Hogeschool hielpen mee, waardoor het veldwerk tegelijk een leerproject werd.

Munitie

Met metaaldetectie is ook gezocht naar metaalvondsten in de bovengrond. Dit heeft helaas geen Romeinse vondsten, maar wel recenter materiaal opgeleverd zoals conservenblikjes en munitie uit de Tweede Wereldoorlog. 

Uniek in Nederland

In zowel 1922 als in 1987 is het kamp eerder onderzocht waarbij kenmerkende elementen zijn aangetroffen, zoals een 3 meter brede v-vormige greppel (fossa fastigata), een circa 6 meter brede wal en vier ingangspartijen (tituli). Het kamp had een omvang van 310 bij 370 meter. Delen van de gracht en wal zijn nog zichtbaar in de Ermelose heide ten zuiden van de provinciale weg N302. Binnen het kamp zijn tot nu toe sporen van haardkuilen en een aantal ovens bekend, maar geen sporen van gebouwen. Dit is typerend voor een Romeins kamp dat bedoeld was voor tijdelijk gebruik, bijvoorbeeld voor een verkenning van vijandelijk gebied of een oefening. Op basis van enkele fragmenten aardewerk en 14C-dateringen van verkoold graan is dit kamp in de tweede helft van de tweede eeuw gedateerd. Gehoopt wordt dat het nieuwe onderzoek deze datering kan aanscherpen.

Invloed

Recente ontdekkingen van andere tijdelijke kampen in Ermelo-Indianenbos en Hoog Buurlo geven de studie nieuw belang. Ze liggen opvallend genoeg ten noorden van de Romeinse grens, de Neder-Germaanse Limes. De centrale vraag: hoe ver reikte de invloed van de Romeinen in dit gebied, en welke rol speelden deze kampen in hun militaire strategie?

Vooruitblik

De komende maanden analyseren onderzoekers de bodemmonsters en werken zij de resultaten uit. Begin volgend jaar volgt een uitgebreid rapport in de publicatiereeks van de RCE. Daarmee wordt opnieuw een hoofdstuk toegevoegd aan het verhaal van Romeins Nederland.