Ermelo beperkt aantal bijenkasten op de hei

Honingbijen verdringt wilde bijen

ERMELO - De gemeente Ermelo gaat het aantal bijenkasten op haar heideterreinen fors terugbrengen. Waar imkers tot nu toe vrijwel vrij spel hadden en het aantal kasten kon oplopen tot in de honderden, komt er een maximum van 96 kasten. De maatregel moet de druk op wilde bijen, die het toch al zwaar hebben, verminderen. Deze insecten zijn enorm van waarde aangezien ze zorgen voor de bestuiving van verschillende bloemen. 

In 2023 is er een beheerplan voor heideterreinen opgesteld. Hierin is het reguleren van bijenkasten als actiepunt opgenomen. Uit ecologisch onderzoek blijkt steeds vaker dat honingbijen concurreren met wilde bijen en andere bloembezoekende insecten. Juist die soorten staan onder druk, terwijl de gemeente als natuurbeheerder een wettelijke zorgplicht heeft. Van oorsprong komen wilde honingbijen (zwarte bij) wel voor in Nederland , maar deze zijn door ziektes en slechte winteromstandigheden niet meer in het wild aanwezig. De honingbijen die door imkers worden gehouden zijn over het algemeen hybride soorten uit kruisingen met geïmporteerde uitheemse honingbijenrassen. In de gehouden bijenvolken leven tot zo’n 50. 000 individuen , die al dan niet commercieel worden gehouden voor bestuiving of honingwinning. Op slechte momenten in het jaar krijgen volken hulp van de imker in de vorm van suikergiften , waardoor de grootte van het volk op peil blijft. In Nederland zijn nog zo’n 360 soorten wilde bijen, die solitair of in kleine volkjes leven. Ruim de helft hiervan staat op de rode lijst omdat de populaties een (sterk) negatieve trend laten zien. Er zijn verschillende oorzaken van de achteruitgang.

Heidehoning

De gemeente Ermelo heeft verschillende natuur- en heideterreinen. Van oudsher worden in deze gebieden tijdens de heidebloei bijenkasten geplaatst door imkers zodat de bijen heidehoning kunnen verzamelen. Beleid ontbrak echter volledig. Iedereen kon bijenkasten plaatsen, vaak zonder vergunning. Bij een recente telling werden 302 kasten aangetroffen op de Ermelosche heide en het Houtdorper- en Speulderveld, beide Natura 2000-gebieden waar natuurbehoud vooropstaat. Veel imkers maken sinds mensenheugenis gebruik van de heideterreinen en twee imkerverenigingen hebben hier ook een vaste opstelplek (Vierkante Korf uit Speuld/Uddel op het Houtdorper- en Speulderveld (‘HSV’) en de bijenvereniging Ermelo op de Ermelosche heide).

Verdeelsysteem

Het nieuwe beleid introduceert niet alleen een maximumaantal standplaatsen, maar ook een verdeelsysteem. Omdat het aantal plekken schaars is, moet de gemeente deze volgens vaste regels toewijzen. Dat volgt uit het zogeheten Didam-arrest, dat overheden verplicht transparant en objectief te handelen bij de uitgifte van schaarse rechten. De toewijzing gebeurt op basis van ‘maatschappelijke meerwaarde’ en kwaliteit. Imkers die bijvoorbeeld bijdragen aan natuurbeheer, voorlichting geven of beschikbaar zijn bij overlastsituaties, maken meer kans op een standplaats.

Stoplichtmodel

Lokale imkerverenigingen reageerden in overleg constructief op de plannen. Zij pleitten voor erkenning van hun rol in de gemeenschap, maar mogen juridisch niet worden bevoordeeld ten opzichte van andere gegadigden. Wel geldt als praktische eis dat imkers binnen een half uur ter plaatse moeten kunnen zijn bij calamiteiten, zoals brand of schade aan kasten. Ecologisch adviesbureau Laneco heeft de draagkracht van de heide onderzocht. Dat onderzoek vormt de basis voor het aantal toegestane kasten en een zogenoemd ‘stoplichtmodel’ om bij te sturen indien nodig.

Groevenbeekse heide

De Groevenbeekse heide blijft buiten het beleid: het gebied is te klein en te intensief gebruikt door recreanten om plaatsing van bijenkasten toe te staan. Met het nieuwe protocol probeert de gemeente een balans te vinden tussen natuurbelang en traditie. Imkeren geldt als een eeuwenoud ambacht en bijen spelen een belangrijke rol bij bestuiving van gewassen. Tegelijkertijd moet worden voorkomen dat gehouden bijen de toch al kwetsbare populaties wilde insecten verdringen. Of de maatregel effect heeft, zal de komende jaren moeten blijken. In het beheerplan zijn middelen gereserveerd om de ontwikkeling van wilde bijen en andere insecten gericht te monitoren.

• Vorige
• Volgende