Familie staat stil bij oorlogsdrama Leuvenum

Struikelstenen voor vader en zoon Sandberg en huisvriend Van Lanschot

ERMELO - Burgemeester Hans van Daalen onthulde vanmiddag drie stolpersteinen op landgoed Leuvenum. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Huize Leuvenum in Ermelo een toevluchtsoord voor evacués. Echter, op 29 januari 1945 vielen nazi-troepen het landhuis binnen en werd de familie Sandberg en vriend van de familie Maes van Lanschot, die in Leuvenum ondergedoken zat, opgepakt.

Eén dochter, die niet thuis was, ontsnapte zo aan dit drama. Moeder Ernestine en twee dochters werden na omzwervingen via Apeldoorn en kamp Westerbork uiteindelijk vrijgelaten. Zij keerden terug naar het landgoed. Vanmiddag nam de heer F.F. baron van Hogendorp de gasten mee in dit tragische verhaal.
,,Omdat zuidelijk Nederland bevrijd was, dacht men hier dat het ook wel snel afgelopen zou zijn. De razzia in Putten zette echter een forse streep door de rekening.” De bezetters hielden verschillende huiszoekingen op de Veluwe. Op 29 januari 1945 was het de beurt aan Huize Leuvenum. ,,De hele familie werd opgepakt. De zussen Kiek en Mechteld werden naar kamp Westerbork getransporteerd. Daags daarna kwamen ze, gekleed in kampuniform, lopend terug. Moeder Tinie was toen al terug.”

Ontberingen

De mannen werden vanuit Kamp Amersfoort op de trein naar Neuengamme en Sandbostel gezet. In een overvolle veewagon raakte (vader) Cornelis Johan Sandberg (61) onwel. Hij kwam op 19 maart 1945 aan in concentratiekamp Neuengamme en is daar kort daarna overleden. Zoon Rudolf Anthonie Sandberg (32) werd eveneens weggevoerd naar de kampen. Hij bezweek in het voorjaar van 1945 aan de ontberingen in het beruchte opvangkamp Sandbostel. Onderduiker Maes van Lanschot (23) belandde uiteindelijk in het concentratiekamp Wöbbelin. Hoewel hij de bevrijding van het kamp door de geallieerden nog meemaakte, was zijn gezondheid zo fragiel dat hij vlak daarna alsnog overleed in militair hospitaal in Ludwigslust.

Rouw

,,Tante Tinie bleef met haar dochters over,” vertelde Van Hogendorp. ,,Ze bleven hier in diepe rouw achter op het landgoed.” De baron benadrukte dat er nauwelijks gesproken werd over hetgeen dat er heeft plaatsgevonden. De dames hielden er ook niet van om in de spotlights te staan. ‘Het is gelopen zoals het gelopen is’, was een gevleugelde uitspraak. De dames toonden vooral een enorme veerkracht.
Jacques Noach penningmeester van de stichting Stolpersteine Amsterdam legde bij de onthulling van de drie messing steentjes uit wat de achterliggende gedachte is. Hij refereerde naar de kunstenaar Gunter Demnig die in 1992 het plan opvatte om zo de namen van de slachtoffers van het nationaal-socialisme rond en tijdens de Tweede Wereldoorlog te blijven herdenken. De messing Stolpersteine worden daarvoor in de stoep geplaatst voor de laatste, vrij gekozen, woning van de slachtoffers.

• Vorige
• Volgende