Oud moordmysterie krijgt tastbaar gezicht

Het Pakhuis hoopt op meer sporen uit het verleden

ERMELO/ HOUTDORP - Een eeuw oud moordmysterie krijgt ineens een tastbaar gezicht. Na een bezoek aan het ‘moordhuus’ zijn nu ook de originele koffiekopjes van slachtoffers Lijsje Pater en Rikje Bouwers opgedoken. Wat gebeurde er écht in Houtdorp? En zijn de juiste daders ooit veroordeeld? Museum Het Pakhuis zoekt verder en hoopt op meer verborgen sporen uit het verleden.

De bijzondere vondst van vier koffiekopjes brengt het raadsel rond de beruchte dubbele moord in Houtdorp uit 1921 ineens akelig dichtbij. Meer dan een eeuw nadat de zussen/bewoonsters Lijsje Pater en Rikje Bouwers onder mysterieuze omstandigheden om het leven kwamen, bekeek museumdirecteur Natalie Overkamp vier originele koffiekopjes die van hen zijn geweest. ,,Na een kort filmpje op sociale media, werd ik benaderd door Gert Staal. Naast een enorme collectie foto’s heeft Gert ook ogenschijnlijk eenvoudige objecten met bijzondere verhalen. Hij meldde me dat hij vier kop en schotels had van Lijsje en Rikje,” vertelt Overkamp. Een afspraak was snel gemaakt.

Zoektocht

De ontdekking van de porseleinen kopjes volgt op een zoektocht van het museum naar de waarheid achter een van de meest intrigerende moordzaken uit de Veluwse geschiedenis. ,,Twee weken geleden werden we gebeld door de huidige bewoners van de boerderij in Houtdorp. We werden uitgenodigd bij het ‘moordhuus’. Die naam had de boerderij in de volksmond gekregen.” Overkamp vertelt hoe bijzonder het was om te staan op de plaats des onheils. ,,We hebben onze informatie uitgewisseld met de bewoners. Zo ontdekten we ook dat het daarna een camping werd, genaamd Liante.”

Namen uit archieven

Overkamp is ondertussen ook op zoek geweest naar de graven van Lijsje Pater en Rikje Bouwers. ,,Hoewel we zeker weten dat ze in Garderen begraven zijn, kunnen we geen grafstenen vinden. Merkwaardig!” Maar de zoektocht gaat verder. ,,Zo kwamen we dus bij Gert Staal. Hij bleek al jaren vier koffiekopjes in bezit te hebben die rechtstreeks afkomstig zijn uit de boerderij van Lijsje en Rikje. Op zo’n moment voel je ineens hoe dichtbij geschiedenis kan komen,” vertelt Overkamp. ,,Deze vrouwen waren voor ons altijd namen in archieven en vergeelde kranten. Nu houden we letterlijk voorwerpen vast die zij dagelijks gebruikten.”

Wat is er echt gebeurd?

De dubbele moord in Houtdorp houdt de museummedewerkers al een poosje bezig. In 1921 werden drie mannen veroordeeld voor de moord, maar zou men met de huidige kennis en onderzoekstechnieken dezelfde personen aanwijzen? Nieuwe inzichten, oude documenten en nu zelfs originele persoonlijke bezittingen voeden de vraag opnieuw: Wat gebeurde er écht in die afgelegen boerderij in Houtdorp? Lijsje Pater en Rikje Bouwers stonden bekend als eenvoudige, sobere vrouwen, maar achter die bescheiden levensstijl ging opvallend veel vermogen schuil. Juist dat gegeven maakte de zaak destijds extra interessant. ,,Het haalde de landelijke media,” aldus Overkamp. Voor Museum Het Pakhuis is het reden genoeg om het te vertalen tot een nieuwe theaterwandeling, die plaats zal vinden in oktober.

Nieuwe puzzelstukjes

Het museum hoopt vurig dat de hernieuwde aandacht ook nieuwe puzzelstukjes oplevert. Misschien zijn er nog foto’s van de dames, of brieven, documenten. Iedereen die iets weet of heeft over het leven van de dames kan bijdragen aan deze historische moordzaak. ,,We merken dat het verhaal enorm leeft. Mensen blijken soms zonder het te weten al generaties lang voorwerpen of herinneringen te bewaren die verbonden zijn aan deze zaak. Elk detail kan belangrijk zijn.”

Het museum roept iedereen daarom op om oude dozen, familiearchieven en zolders nog eens goed na te kijken. En belangstellenden kunnen nu al kaarten bestellen voor de theaterwandeling. Deze maand met extra vroegboekkorting!

• Vorige
• Volgende