Inzicht door Autisme Belevings Circuit

'Ik voel de frustratie'

ERMELO – Bij een gebroken been weet iedereen hoe te handelen, wanneer iemand autisme heeft ontstaat er vaak onbegrip. Het is voor de meeste mensen moeilijk te begrijpen wat deze beperking precies inhoudt. Om hier meer inzicht in te geven, heeft Mee Veluwe speciale bijeenkomsten georganiseerd met een Autisme Belevings Circuit.

Deze bijeenkomsten zijn bedoeld voor familieleden en mantelzorgers die een autistische ervaring willen opdoen. Het idee is dat mensen autisme beter kunnen begrijpen als ze het zelf ervaren. ,,Wat zou het mooi zijn als we de wereld autismevriendelijker kunnen maken," zegt Jeanine van Loenen, medewerker van Mee Veluwe. Haar collega Renée van Doorn begint de bijeenkomst met de uitleg dat we van autisme slechts het topje van een ijsberg zien. ,,Dat is namelijk het gedrag. Waar dat gedrag vandaan komt zien we niet." Van Loenen begeleidt verschillende cliënten met autisme. ,,Zij hebben vooral moeite met het zien van samenhang. Daarnaast kunnen ze meestal niet de hoofd- en bijzaken filteren." De belangstelling voor het Autisme Belevings Circuit is groot. ,,Ik wil wel eens weten wat er in het hoofd van mijn man omgaat," vertelt een vrouw. Een echtpaar heeft twee kinderen met een autismespectrumstoornis. ,,De jongste neemt alles heel letterlijk," leggen de ouders uit. ,,Ook raken de kinderen geïrriteerd door teveel prikkels."

Extra tijd

Met een tiental opdrachten komen een aantal kenmerken van autisme aan de orde. Een foto, geheel afgedekt, moeten de deelnemers bekijken door een heel klein gaatje wat over de foto geschoven wordt. ,,Alle informatie moet samengevoegd worden om een beeld te krijgen," vertelt een jongeman die stage loopt bij een instelling. ,,Hoe vervelend is het dat je niet meteen het geheel kunt zien." Grote frustratie ontstaat tijdens een oefening waarbij er in spiegelbeeld het woord 'autisme' geschreven moet worden. Het vergt concentratie. Zeker wanneer Jeanine van Loenen ook nog commentaar komt geven. ,,Dat doe ik expres om te laten voelen hoe irritant het is dat mensen met autisme uit hun concentratie worden gehaald. Ze hebben meer tijd nodig om zich te focussen." Door autisme beter te leren kennen, kunnen mensen er rekening mee houden. Van Loenen hoopt met de oefeningen inzicht te geven en begrip te kweken.

Puzzeltijd

De wijze waarop mensen met autisme waarnemen is anders. ,,Ze moeten vaak stukjes puzzelen," legt Renée van Doorn uit. Eén van de opdrachten is dan ook letterlijk een puzzel. Maar wat is exact de opdracht? ,,Het lijkt wel 'Wie is de mol'," zegt één van de deelnemers. Haar broer heeft autisme en ze wil hem graag beter begrijpen. ,,Ik voel zijn frustratie," zegt ze wanneer ze de opdracht niet kan voltooien. ,,Het is heel herkenbaar!" Twee dames zijn zelfs uit Brabant gekomen om deze bijeenkomst mee te maken. ,,Ik verdenk mijn nichtje van een vorm van autisme," legt de Brabantse uit. ,,Dat merk ik vooral in de sociale omgangsvormen." Een ander, wiens partner autisme heeft, vult aan: ,,Mijn man had de gewoonte om bij een afscheid een vrouw heel innig te omhelzen. En hoewel ik al vaker gezegd heb dat hij dat niet moet doen, helpt dat niet." Van Doorn is daar heel duidelijk over: ,,wat 'wij' intuïtief weten wat wel of niet kan, dat is voor mensen met autisme niet vanzelfsprekend." Een laatste oefening is de beproeving van de smaakpapillen. Alle deelnemers krijgen een klein bekertje met een gele vloeistof. De ruimte wordt gevuld met de geur van citroen. Toch blijkt de proeverij een slap aftreksel van perensap. ,,Mensen met autisme denken in dit geval dat ze citroensap proeven. What you see is what you get," legt Van Loenen uit. Eén van de deelnemers zegt ook citroensap te proeven. ,,Dat klopt," legt Van Loenen uit. ,,Andere avonden meldde degene met citroensap zich niet. Dat heeft te maken met groepsdruk. Daarin onderscheiden mensen met autisme zich ook. Iemand met autisme zou gewoon zeggen dat hij iets anders proeft. Hij heeft minder last van groepsdruk." Begin april is de Autismeweek waarin door het hele land diverse activiteiten zijn. Mee Veluwe houdt in die week een Autisme Belevings Circuit in Harderwijk. www.meeveluwe.nl