Platteland of veredelde Vinex-wijk?

Oude regels functieveranderingsbeleid ingehaald door voortschrijdend inzicht

ERMELO – Begin jaren 2000 werd het door het Rijk en de Provincie gestimuleerd:  ,,Meer huizen bouwen op het platteland.'' Er was grote vraag naar woningen en die moesten er maar komen in het buitengebied. Dat kon ook de verpaupering en verrommeling tegengaan in dit gebied.

Door versoepeling van regels werden er met tonnen subsidiegeld (voorgefinancierd door het Rijk, lees: belastingbetaler) schuren afgebroken om er gewone huizen terug te bouwen. Ruimte voor ruimte heette dat, maar ook wel rood voor rood of rood voor groen. Boeren konden, gestuurd door de overheden, naar hartelust kiezen.
Al gauw kregen de agrariërs, met hulp van in der haast opgerichte adviesbureaus, door dat de overheid er ruimhartig voor zorgde dat het pensioen dat in de boerderij zat met tonnen kon worden opgekrikt. Veel boeren met oude schuren kwamen er warmpjes bij te zitten. Sommigen zelfs door schuren af te breken, die illegaal waren gebouwd, maar waarop niet gehandhaafd was door de overheid. Ook de lokale overheden sprongen in het miljoenengat. De ene gemeente zorgde er wat beter voor dan andere, dat waardevolle cultuurlandschappen, natuurgebieden en dorpsgezichten werden beschermd. Het Ruimtelijk Planbureau wilde zelfs nog wel een stapje verder gaan dan het toenmalige regeerakkoord waarin stond dat dorpen alleen mochten bouwen voor hun eigen aanwas. Er moesten volgens het Ruimtelijk Planbureau jaarlijks wel 100.000 woningen worden gebouwd in plaats van 80.000 woningen per jaar tussen 2004 en 2010.

Crises

Nu, nog geen 10 jaar later ziet de situatie er wel geheel anders uit. Een eurocrisis, een bankencrisis en een huizencrisis gooiden roet in de rijkelijk door Rijk en Provincie (voor)gesubsidieerde plannetjes. Het toonde maar weer eens aan dat beleidsmakers soms te veel opgaan in de waan van de dag en dat het belangrijk is dat een visie steeds bijgesteld moet worden. Regeerders moeten leren om veel meer mee te buigen met veranderende omstandigheden en zich niet alleen te laten verblinden door het geld. Economie is een gek ding. Want nu ineens roept datzelfde Rijk en diezelfde Provincie weer dat er sprake is van krimp en demografische veranderingen. Wist men dat 10 jaar geleden dan niet? Zat men te slapen? Wisten we toen niet dat de bevolking vergrijst? Het antwoord luidt: ja, we wisten het wel en het werd zelfs ook door enkele economen geroepen. Maar het was niet sexy om een 'behoudende' visie te hebben op Nederland. De bomen moesten naar de hemel groeien, met als gevolg dat subsidie opging in lege schuren en zakken van de gelukkige boeren en de projectontwikkelaars die zich in sommige gemeenten in Nederland, met name in Brabant en Utrecht, letterlijk mochten uitleven.

Rijtjes

De oude regels van het (oude) functieveranderingsbeleid zorgen ervoor dat mensen die nu in het buitengebied wonen en genieten van de rust van het platteland, ineens geconfronteerd kunnen worden met uitzicht op rijtjes woningen voor hun woning in plaats van een boerderij of schuur. Want het oude functieveranderingsbeleid dat gelukkig inmiddels door de overheden rigoureus is aangepast omdat het hier en daar leidde tot enorme verstening van het buitengebied, moet nog wel worden uitgevoerd. In Ermelo betekent dit dat nog heel veel rijen woningen zullen verrijzen in het buitengebied, in plaats van hier en daar een woning. Vijf woningen voor een paar oude schuren? Ja, dat kon allemaal in de tijd van ultieme euroverblinding. Tunnelvisie wordt het ook wel eens genoemd, maar dat is weer een andere kwestie die speelt in Ermelo. Daarover in een volgende column.

Als je het mij vraagt is de kwestie heel eenvoudig op te lossen door aanvragers die nog onder het oude beleid vallen, te verplichten binnen een redelijke termijn te bouwen. Anders vervalt de aanvraag. Zo duidelijk kan en moet een lokale overheid zijn, willen we nog een buitengebied overhouden. Nederland is niet vol wordt nog steeds gezegd. Nog niet, nee, en laten we dat ook zo houden en ervoor zorgen dat het buitengebied nooit verandert in een veredelde Vinex-wijk met windmolens er om heen.

Jeanne Dijkstra

Reacties op dit artikel zijn welkom per mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.