‘Het gaat om de manier van besluitvorming’

ERMELO – Omwonenden van de opvanglocatie voor alleenstaande minderjarige vluchtelingenjongeren (AMV’s) aan de Smidsweg 22 in Ermelo stappen naar de rechter. Zij hebben beroep ingesteld bij de Rechtbank Gelderland tegen een besluit van de gemeente Ermelo over de planologische inpassing van de opvanglocatie.

Volgens de indieners gaat het nadrukkelijk niet om bezwaar tegen de opvang van de jongeren zelf, maar om de manier waarop de gemeente de besluitvorming heeft ingericht. De bewoners stellen dat de gemeente een verplichte vergunningprocedure heeft omzeild en pas achteraf een juridische onderbouwing heeft opgesteld om het gebruik van het pand mogelijk te maken. Daardoor zouden omwonenden geen gebruik hebben kunnen maken van inspraak, bezwaar en beroep zoals normaal bij ruimtelijke besluiten mogelijk is.

Formele aanvraag

Uit stukken van de gemeente zou blijken dat al vóór de samenwerkingsovereenkomst van 24 juni 2025 intern bekend was dat nog onduidelijkheid bestond over de benodigde vergunningen. Toch werd de opvang volgens de bewoners zonder formele aanvraag of participatietraject gerealiseerd. Omwonenden kregen op 26 juni 2025 een brief waarin de opvanglocatie volgens hen als een voldongen feit werd gepresenteerd.

Uitleg

Centraal in het conflict staat de uitleg van het begrip ‘verzorgingsbehoevenden in een bijzondere woonvorm’ uit het Omgevingsplan. De gemeente gebruikte deze kwalificatie om de opvang zonder aparte vergunning passend te verklaren. De bewoners wijzen erop dat de jongeren eerder door de gemeente juist werden omschreven als grotendeels zelfstandig wonend, met begeleiding op vaste momenten. Volgens hen verscheen de term ‘verzorgingsbehoevend’ pas maanden later in gemeentelijke stukken, nadat een handhavingsverzoek was ingediend.

Begeleiding

Daarnaast voeren de omwonenden aan dat de jongeren dagelijks langdurig zonder aanwezige begeleiding verblijven. Volgens verklaringen van de gemeente en betrokken organisaties zijn begeleiders tussen 20.00 uur en 10.00 uur niet fysiek aanwezig en is alleen telefonische ondersteuning beschikbaar. Volgens de bewoners strookt dat niet met de kwalificatie ‘verzorgingsbehoevend’.

Bezwaar gegrond

Een onafhankelijke bezwaarschriftencommissie verklaarde het bezwaar van de bewoners op 25 februari 2026 gegrond en gaf de gemeente een tik op de vingers. De commissie oordeelde dat onvoldoende duidelijk was waarop de uitleg van het begrip ‘verzorgingsbehoevenden’ was gebaseerd. Daarbij kwam naar voren dat de gemeente bij het ontbreken van een definitie ook een AI-tool had geraadpleegd voor een passende uitleg van het begrip. Het college van B&W nam het advies uiteindelijk niet over en verklaarde het bezwaar op 6 mei 2026 alsnog ongegrond.

Principe

De zaak draait volgens de indieners om een principiële vraag: mag een gemeente eerst een besluit nemen en daarna de regels zo uitleggen dat een vergunningprocedure kan worden vermeden? ..Als een bestuur achteraf zelf mag bepalen hoe ver planregels kunnen worden opgerekt, dan raakt dat niet alleen deze locatie. Dan raakt dat iedere inwoner die erop moet kunnen vertrouwen dat vergunningprocedures, inspraak en rechtsmiddelen daadwerkelijk betekenis hebben,” aldus de initiatiefnemer. Ze benadrukken dat zij niet tegen de opvang van alleenstaande minderjarige vluchtelingen is en ook geen overlast door de jongeren ervaren. Volgens haar is het juist voor alle betrokkenen van belang dat de juridische basis van de opvang zorgvuldig wordt getoetst.