'Gebieden veranderen door voedingsstoffen, maar niet door hondenpoep'

ERMELO - Afgelopen week verschenen er berichten in de media waarin werd gesteld dat honden een negatief effect hebben op wettelijk beschermde natuurwaarden, en dat daarom het uitlaten van honden op de Groevenbeekse heide moet worden verboden. Er werd zelfs een petitie gestart. Een kletskoekmaatregel noemt Ton Brouwer het. Hij legt uit waarom.

,,De Groevenbeekse heide is een cultuurlandschap dat is ontstaan door een eeuwenoud landbouwsysteem. De heide werd afgegraasd door enorme schaapskuddes, de mest (voedingsstoffen) werd verzameld in potstallen en vervolgens gebruikt in de landbouw. Omdat schapen vooral houden van jonge heideplantjes werd de heide regelmatig geplagd, gemaaid of afgebrand om de heide te verjongen. Arme heidegronden en arme gronden in het algemeen, kennen een hoge soortenrijkdom, een hoge biodiversiteit. Als je in zulke gebieden meer voedingsstoffen toevoegt dan dat je verwijdert veranderen deze gebieden, er gaan andere plantjes groeien ten koste van de oorspronkelijke vegetatie, en met het verdwijnen van die oorspronkelijke vegetatie verdwijnen ook insecten en beestjes die daarvan afhankelijk zijn. In algemene zin neemt de biodiversiteit af als de hoeveelheid voedingsstoffen toeneemt.”

Voedingsstoffen

Nu is het schapen houden, het plaggen en branden verleden tijd. ,,Dat doen we al lang niet meer, dus de afvoer van voedingsstoffen is gestopt,” legt Brouwer uit. ,,Bovendien is de aanvoer van voedingsstoffen enorm toegenomen. Dit laatste is met name het gevolg van intensievere vormen van veeteelt. De veeteelt stoot ammoniak (stikstof) uit, die uitstoot verspreid zich door de lucht en komt uiteindelijk terecht op de grond, dat fenomeen noemen we stikstofdepositie.” Dat gebeurt ook op de Groevenbeekse heide. ,,De stikstofdepositie kan je berekenen, en als die berekende depositie groter is dan de KDW (kritische depositie waarde) dan moet je maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat de situatie op de Groevenbeekse hei niet verder verslechtert en het liefst zelfs verbetert,” aldus de Ermeloër die praat vanuit zijn deskundigheid.

Maatregelen

En ja, als een hond op de Groevenbeekse heide poept of plast, voeg je een heel klein beetje voedingsstoffen toe. Die toevoeging is echter heel plaatselijk en bovendien zodanig laag ten opzichte van andere bronnen, dat je volgens Brouwer niet kan stellen dat dat een effect is waardoor de biodiversiteit achteruit gaat. ,,Je kunt hoogstens stellen dat het uitlaten van honden daar mogelijk een heel klein beetje aan zou kunnen bijdragen. Met het verbieden van honden op de Groevenbeekse heide verbeter je dus helemaal niets, en, in plaats van energie steken in discussies over dit soort kletskoekmaatregelen, kan je beter energie steken in maatregelen die wel effect hebben.”

Stikstof omlaag

Ook daar heeft Brouwer een uitleg bij. Volgens hem moeten er twee dingen tegelijkertijd gebeuren. ,,De uitstoot van stikstof moet omlaag. Daar wordt al heel hard aan gewerkt door de provincie en het rijk. Met name de bijdrage van de landbouwsector, dat is nu eenmaal de sector die de grootste bijdrage levert, zal de komende jaren aanzienlijk worden verminderd. Tegelijkertijd kan de gemeente Ermelo de Groevenbeekse heide veel beter gaan beheren dan ze nu doet. Als je de heide wil behouden moet je beheersmethoden toepassen waarmee je voedingsstoffen aan de heide onttrekt en dat zijn precies dezelfde methoden als waardoor de heide ontstaan is. Dan moeten we weer plaggen gaan steken, dan moeten we weer schaapskuddes invoeren en moeten we weer gaan branden en maaien. Immers de keuze van vandaag is kiezen voor de toekomst.”

De ophef is overigens ontstaan vanwege een ingezonden brief van een inwoner aan de gemeenteraad. Het is niet de gemeente Ermelo die het plan op heeft gevat om loslopende honden te weren.